YORGUN MAYIS KISRAKLARI
Yılmaz Karakoyunlu


Anasayfaya
Eleştiri sayfasına

 

 
  Linkler :
http://www.denizce.com/yorgunmayis.asp
http://www.dogankitap.com/kitap.asp?id=574
http://www.pandora.com.tr/turkce/elestiri.asp?yid=206
http://www.hurriyetim.com.tr/genc/01/10/23/122kit.asp
http://www.milliyet.com.tr/ozel/kitap/040913/03.html
     Arzu Yıldırım (dipnot)
29.12.2004

Merhaba,herkese iyi haftalar...

Bu hafta Yunuslar'da Yılmaz Karakoyunlu'nun "Yorgun Mayıs Kısrakları" adlı kitabını tartıştık...Kürşat Başar'la, aynı dönemi, farklı üsluplarla yazmışlar...Kürşat Başar tamamen roman kurgusuyla isimleri gizlerken Yılamaz Karakoyunlu anı-roman şeklinde birçok kaynak araştırarak isimleri gizlemeden yazmış...  Yakın tarihimize ışık tuttuğu için eser güzel,  ancak edebi eser olarak cümleler fazla uzun ve olaylar bazen fazla karışık ...

"Romantik Derebeyi"" Adnan Menderes ve Ayhan Aydan...
Nazım Hikmet ve Piraye...
Yahya Kemal ve Celile...
Her  erkeğin arkasında güçlü kadınlar...

Enver Paşa'nın kızı Celile baba evinde aldığı özel eğitime kayınpederi Mehmed Nazım Paşa'nın evinde (bir hürriyet mücahidiydi ) dostlarla yapılan Tasavvuf meclislerine de kulak misafiri olmuş bir
ressam ... Nazım Hikmet'in hayatı boyunca destek alacağı sevgili annesi ,Yahya Kamal'in cananı...

Annesi ve kızkardeşi veremden ölünce anneannesi Fıtnat Hanım tarafından yetiştirilen, Karşıyaka Alaybey ve Aydın Çakırybeyli Çiftliği arasında geçen bir hayat ve İttihatçilerden Doktor Nazım'dan ileri gelen kadersizliği yaşamış Evliyadezelerin kızı Berrin Hanımla yapılan izdivaç, Yüksel,Mutlu ve Aydın'ın babası Adnan Menderes ...
Bir kahve içimlik zamandan 2 saate uzayan Atatürk sohbeti, Serbest Fırka ve DP ile değişen siyasi kader Ayhan Aydan 'la yaşananlar...Yazar Suzan Hanım'a yapılan Teşvikiye ziyaretleri...6/7 Eylül olayları ve istifalardan ihtilale ...

Yahya Kemal ise ;Paris'ten gelmiş, Doğu ve Batı ikiliğini bir ortak medeniyet idrakiyle bütünleştirmiş ...
Veremden ölen annesi Nakiye Hanım'a olan düşkünlüğü...Ve canan'ı Celile...

Kesişen hayatlar, acılar...


 
Yorgun Mayıs Kısrakları
Yılmaz Karakoyunlu


"Yorgun Mayıs Kısrakları", Yılmaz Karakoyunlu'nun Doğan Kitapçılık tarafından yayımlanan yeni "anı roman"ı. 568 sayfa. 24 milyon liraya satılıyor. Bugün 40 yaşın altında olanlar, Atatürk, İnönü, Bayar, Menderes döneminde olan biteni, yaşananları bilemiyor. Onların çocuklarının hiç haberi yok. Seksen yıllık Cumhuriyet döneminde özgürlük mücadelesinin nereden ve nasıl başlatıldığını ve ne günlere getirildiğini öğrenmek isteyenler, Karakoyunlu'nun romanlarını okumalılar. Karakoyunlu olayları yalın biçimde anlatmıyor. İlginç ve tatlı aşk hikayelerinin etrafında olaylara tat katarak veriyor. Karakoyunlu, romanlarında Cumhuriyet döneminin netameli (el sürülmesi istenmeyen) konularını işliyor. İlk romanı Salkım Hanımın Taneleri'nde (Varlık Vergisi) olayını romanlaştırmıştı. İkinci Romanı Güz Sancısı'nda (6/7 Eylül olaylarını) işlemişti. Üç Aliler Divanı romanında ise (Atatürk'e yapılan suikastı ve İttihatçılarla Cumhuriyetçilerin hesaplaşmasını) ele almıştı. Çiçekli Mumlar Sokağı isimli romanında (Milli Mücadele dönemindeki Teşkilat - ı Mahsusacıları) anlatmıştı. (Romanın önemli kahramanlarından biri benim rahmetli babamdı.) "Yorgun Mayıs Kısrakları" isimli son romanında Türkiye'nin hürriyet ve demokrasi mücadelesinin nasıl kesintilere uğratıldığını ve yozlaştırıldığını anlatıyor. Diğer romanlarında olduğu gibi bunu da bir büyük aşkın etrafında ele almış... Karakoyunlu, ilk örgütlü hürriyet mücadelesinin Babıali Baskını olduğunu belirtiyor ve bu baskının Türk siyasi ve kültür yaşamındaki etkilerinin Cumhuriyet'e yansımasından yola çıkıyor. Anlatım için Yahya Kemal'i seçmiş. Çünkü Yahya Kemal, Osmanlı tarihi tahlilinin seçkin bir örneği. Bu konuyu Celile Hanım'a olan aşkı etrafında aktarıyor. Bu aktardıkları o dönemdeki gençlerin hangi fikirlerle donatılarak yetiştirildiğini gösteriyor. Celile Hanım, şair Nazım Hikmet'in annesi... Yahya Kemal aynı zamanda Nazım Hikmet'in hocası... Karakoyunlu, Nazım Hikmet'in uzun hapishane hayatı boyunca verdiği özgürlük ve demokrasi mücadelesini, Piraye Hanım'a olan aşkı etrafında anlatmış... Yahya Kemal, Adnan Menderes'le parlamento arkadaşı... İkisi de 1931'de dördüncü dönem milletvekili olarak Meclis'e geliyorlar. Adnan Menderes'in hürriyet ve demokrasi mücadelesindeki yerini ilk aşamada bağımsızlık mücadelesi olarak görüyoruz. "Bağımsızlık olmadan özgürlük ve demokrasi olmaz" diyor. 1930'da Serbest Fırka'nın, Ege Bölgesi'ndeki en önemli il başkanlarından birisi olmuş. Parlamentodaki ilk on beş yıllık mücadelesinde (1931 - 1946) daha çok ekonomik konularda ve komisyonlarda konuşmuş. Menderes de o dönemlerde Meclis kürsüsünde görülmüyor... Bu yılları Menderes'in yaşamındaki en önemli kadın olan Berin Hanım'a olan aşkında görüyoruz. 1950'de başbakan olunca artık yeni bir Menderes tarifi vardır. Demokrasi mücadelesi vererek siyasi hayata başlayan Menderes'te zamanla ana hedeften sapmalar görülüyor... Bütün bu maceraları da Berin Hanım'a olan sevgi ve saygısını sürdürürken Aylan (Aydan) Hanım'la olan aşkı etrafında ele alınmış. Karakoyunlu romanı 27 Mayıs İhtilali'yle bitiriyor. Buna da "Çankaya Baskını" demiş.

 

Başa Dön