Kısa Biyografi
Margaret Atwood Kanada'nın en başarılı ve en sevilen yazarlarındandır.
Atwood ABD'de, Avrupa'da, Avustralya'da yakından tanınır.
İkinci şiir kitabı "Çember Oyunu" 1966 yılında Governor General şiir Ödülünü
kazanmıştır. Atwood 2000 yılında da Kör Suikastçı ile Booker ödülünü
kazanmıştır.
Margaret Atwood 1939 yılında Ottowa'da doğdu. Babası biyoloji
uzmanıydı. Atwood ailesi yaz tatillerinin pek çoğunu kuzey
ormanlarında geçirirdi. Toronto Üniversitesine bağlı Victoria College'ı
bitirdi. Sonra Radcliffe College'dan master derecesi ile mezun oldu.
Yazın hayatına şiir yazarak başladı. Circle Game - Çember
Oyunu'ndan sonra The
Journals of Susanna Moodie (1970) (Susanna Moodie'nin Günlüğü), Procedures for the
Underground (1970) (Yeraltının İzleği), Power Politics
(1971) (Kuvvet Politikaları) kitaplarını yayımladı.
You are happy (1974) - Mutlusunuz kitabı ile kadınlara yapılan baskıyı
inceledi ve bu çalışması ile feminist bir yazar olarak öne çıktı. Two-headed poems (1978)
(İki Başlı Şiirler) kitabı ile Atwood iki ayrı dil ve iki ayrı kültür
nedeniyle Kanada da varolan çatışmaları araştırdı. Bu sosyal kaygılar True Stories
(1981),(Gerçek Öyküler) Interlunar (Ay Kapsamında) (1984) and Morning in a Burning House
(1995) (Yanmakta olan Bir Evde Sabah) kitaplarına da konu oldu.
The Edible Woman (1969) (Yenmesinde Sakınca Olmayan
Kadın) ile başlayarak Atwood'un yazınında bir feminist bakış belirginleşmeye
başladı. Surfacing (1972) (Yüzeye Çıkmak),
and Lady Oracle (1976) (Kahin Kadın) Life before Man
(1979) (İnsandan Önceki Hayat) and Bodily Harm (1981) (Vucuda Zarar
Vermek) ile bu tutumunu sürdürdü.
The Handmaid's Tale (1985) Hizmetçinin Hikayesi adlı kitabında Atwood
köktenci bir diktatörlükle yönetilen bir Amerikan toplumunu anlatır. Cat’s Eye
(1988) Kedi Gözü adlı retrospektif romanında çocukluk acımasızlıklarını,
genç kadınların birbirlerine karşı gaddarlıklarını ve ihanetlerini yazar.
Buna benzer bir tema The Robber Bride
(1993). Hırsız Gelin adlı romanında da işlenmektedir. 1996
yılında Giller ödülünü kazanan Alias Grace (Nam-ı diğer Grace) kitabında
tarihi bir cinayeti işler. Roman içinde roman olan The Blind Assassin
(2000). Kör Suikastçı'nın teması, Ontario'daki ekonomik bunalım dönemidir. Atwood’un
gelecekçi romanı Oryx &Crake (2003) hem Giller hem de
Governor Generalödülüne aday gösterilmiştir.
Romanlarının popülerliği nedeniyle, Atwood'un çok güçlü küçük
hikayelerini göz ardı etmekteyiz. Dancing Girls (Danseden Kızlar) adlı
öyküsü bize romanlarındaki karakterleri hatırlatır. Bluebeard’s Egg (1983)
Mavi Sakal otobiyografik çizgiler taşır. Murder in the Dark (1983)
Karanlıkta Cinayet okuyucuyu bir cinayet ve yalan dolambacına hapseder.
Wilderness Tips
(1991) Vahşi Hayat Öğütleri ve Good Bones (1992) İyi Kemikler,
Atwood okuyucularının yakından tanıdığı ironi ve yergi ögeleriyle
yüklüdür..
1972 yılında Atwood Survival: A Thematic Guide
to Canadian Literature, adlı tartışmalı kitabını yayımladı.
Bu kitabında, Kanada yazınının çevresel yorumlarını irdeledi ve edebi
karakterleri kurban olarak işledi. Bu yazı okuyucular ve öğrenciler
tarafından Kanada eserlerinin çift kimlik, etnisite, cinsiyet açısından
alternatif okuma olarak ele alındığı bir döneme rastlar.
Second Words: Selected Critical Prose
(1984) adlı seçkisi daha çok Kanada yazını ve kültürü üzerine bir yorum
olarak kabul edilebilir. Çevresel sorunlara Strange Things: The
Malevolent North in Canadian Literature (1995) döndüğünde okurlar
bunların ironik ya da nodası geçmiş konular olduklarını gördüler.
Kedi Gözü - Margeret Atwood
Dünyaca ünlü Kanada yazar "Margaret Atwood"un "Kedi Gözü"ndeki kahramanı
elli yaşlarında bir kadın ressam, Elaine Risley'dir. Çocukluğunu ve
gençliğini geçirdiği Toronto'ya retrospektif sergisinin açılışı nedeniyle
dönmek zorunda kalan Elaine,geçmişin acı veren anılarıyla yüz yüze gelir bu
kentte. Onda en fazla iz bırakan Cordelia'dır, önceleri ona tam anlamıyla
eziyet eden, sonra en yakın dostu olan Cordelia.
Atwood, "Kedi Gözü"nde
çocukluk ve gençlik döneminin acımasızlıklarını, korkularını gizlerini
irdelerken kadınlar arasındaki ilişkilere de çok boyutlu bir yaklaşım
getiriyor.
(Kitap kapağı)
Margaret Atwood'la
romanı Kedi Gözü üzerine Yapılan bir Söyleşi
Soru : Çocukluğunuzun yazar olmanızdaki roli nedir?
Cevap : Kuzeyde, bir orman içinde elektriksiz ve akar suyu olmayan, radyo ve
sinemaları buolunmayan, televizyondan önce, nisbeten tecrit edilmiş
bir konumda büyüdüm. Çocukken bana sürekli okurlardı. Evde her
zaman kitap bulunurdu ve bu kitaplar benim eğlencemdi. Kitaplar
yağmurlu günlerde ne yaptığınızdı, kaçış noktanızdı, ailenizin uzantısıydı.
Bu nedenler kitapları sevmekten kitaplara yazmaya attığım adım çok doğaldı.
Soru : Kedi Gözü sizin özel kitabınız olarak kabul görüyor. Bu
saptamada gerçek payı var mı?
Cevap: Bir bakıma doğru. Kedi Gözü diğer romanlarıma oranla çok
daha fazla yarı otobiyografik ögeler taşımakta, özellikle zaman ve mekan
açısından. Ama pek çok başka açıdan kurmaca yazındır.
Soru : Kitabın ana teması sizce ne?
Cevap : Kedi Gözü küçük kızlık travmalarının erişkin yaşamda nasıl sürdüğünü
anlatır. Kız çocuklarının sırlarla ve değişen bağlılıklarla tanımlanan
ve onlara acı veren bir kültürü vardır. Dün arkadaşın olan kız bugün
arkadaşın değildir ve nedenini bilmezsin. Bu çocukluk kuvvet çabaları
kadınların arkadaşlıklarını renklendirir. Kadınlara 2Erkekler
tarafından mı, kadınlar tarafından mı eleştirilmekten çekinirsiniz sorusunu
sorduğunda
Soru : Şimdi ardınızda otuz kitap bırakmış biri olarak bu kitabı
gençlik dönemlerinizde yazabillir miydiniz?
Cevap : Orta yaşa ulaştığınızda geçmişiniz ardınızda belirginleşiyor;
oysa gençler daha çok şimdiki zaman ve gelecek ile ilgileniyorlar.
Kedi Gözü kısmen bir olgunluk dönemi romanı - ama aldığı tepkilere bakarsak
her yaştan kadının ve erkeğin de romanı.
Soru: Kedi Gözü'nü sizin feminist bir yazar olarak ününüzü
destekler mi yoksa karşı mı çıkar?
Cevap : Feminist'ten kastınız, kadınlar hakkında yazmamdan - tamamen de
değil - dolayı kaynakjlanıyorsa cevabım evet'tir. Kedi Gözü küçük kız
döneminin perde arkası ve erişkin kadınların davranışlarının çapraşık
çocukluk arkadaşlıklarından nasıl doğduğunu ve geliştiğini anlatan bir
romandır. Ama feministten kastınız kadınların iyi erkeklerin kötü
olduğunu anlattığını söylüyorsanız. Cevabım hayır'dır.
Feministler bir zamanlar küçük birer kız olmalarına rağmen Kedi Gözüne
saldırmadılar.
Soru : Kitapların geleceği hakkında ne düşünüyorsunuz?
Cevap : Okumanın modası geçmedi. Pek çok insan sürekli
televizyon izlemekten daha kişisel olan pkumaya dönüyor. Nöroloji
uzmanları okumanın beyinde yarattığı yoğun hareket ile gerçek eylemi
yaşamadan hemen sonra geldiğini söylüyorlar.
|
|
Margaret Atwood
Çeviren : Eren Arcan 1
Çimenlikte çocuklar
El ele tutuşmuş
Durmadan dönüyorlar.
Bir kol diğerininkine
girmiş,
çember tamamlanıncaya,
her birinin kendi bedenine
yeniden
dönünceye kadar
Şarkı söylüyorlar, ama
birbirlerine değil,
ayakları hareket ediyor
neredeyse şarkılarıyla eşzamanlı
Yüzlerindeki dikkati
görebiliriz
Yüzleri, gözleri,
hemen önlerinde
hareket eden
boşluğa takılı
Bu kendinden geçişi
neşe ile karıştırabiliriz
Ama bunda hiç neşe yok.
Görüyoruz onları (kol kola)
Habire dönüyorlar
dikkatle, neredeyse
gayretli
(bastıkları yer yoksayılmış,
çimenliği çevreleyen
ağaçlar yok. göl yok.)
Onlar için
durmadan dönmenin amacı,
(hızlı ya da yavaş)
durmadan, durmadan
dönmek
vii
Yine yaz,
Bu odanın aynalarında
Çocuk çemberi
Aynı şarkıyı söylüyor:
Bu dağınık yatak,
kurumuş çimen gibi pis,
buruşuk girintilerle dolu
yatak örtüsü,
onların çimenliği,
bu yıpranmış duvarlar,
çepeçevre ağaçlarını içeriyor
alçak tıkalı lavabo,
göllerini
bir yabanarısı geliyor,
yakın bir plajda
bırakılan bir sandvicin kokusunu alarak
(bu ayrıntıları ne kadar dikkatle
ele alıyorsun )
çocuklardan biri ürküyor
ama çemberi bırakmıyor.
Oyunun kapalı
kurallarına göre
onları döndürüyor döndürüyorsun
ama bunda neşe yok,
ve biz kol kola
yatakta yatarken,
ne birlikte ne ayrı
(gözlemlerin beni omurgasız
bir kemik kafesine,
ters yüz edilmiş
hükümsüz bir kaleye
döndürüyor )
dudaklarımız kıpırdıyor
neredeyse çocukların şarkılarıyla
eşzamanlı
yan odada
açılan, kapatılan, çekmecelerin
gürültüsünü dinlerken,
(doğal olarak her zaman tehlike
vardır,
ama nerede olduğunu nasıl bulacaksın)
(çocuklar
sıcak havadan
yuvarlak bir
cam kafes örüyorlar
iplik inceliğindeki
böceğimsi sesleriyle)
burada birlikte yatarken,
odalarda avare dolanmaların
monotonluğunda
kısılmış,
savunmalarımızın
odağını değiştirirken,
Bu kemikleri kırmak istiyorum
bu kemikleri,
seni
hapseden ritmini
(yaz ve kış)
ve bütün cam kafesleri
bütün haritaları silmek,
dönerek şarkı söyleyen çocuklarının
koruyucu kabuğunu kırmak,
Çember
kırılsın istiyorum
Tartışma Soruları
1. Atwood'un kitabı çocukluğun doğası ve yeniyetmelik
dostluklarının gelişmesi hakkında neler söylüyor. Erkek
çocuklarıyla kız çocuklarının birbirlerine yaptıkları eziyetler
arasında cinsiyete göre farklılıklar var mıdır? Hangi noktadan
sonra yeniyetmelikte yapılan kötülükler bir hastalık olarak
kabul edilebilir?
2. Kitabın açılık cümlesinde retropektif sergisinden dönen
ressam Elain Sisley "Zaman bir düz çizgi değil bir boyuttur, uzamın
boyutları gibi... Eğer bilebilseydiniz ve ışıktan hızlı
hareket edebilseydiniz zamanın gerisine seyahat edebilir ve aynı
anda iki ayrı yerde olabilirdiniz," cümlesini nasıl
yorumluyorsunuz? Elain neden Toronto'ya dönüyor ve ne elde
etmek istiyor? Romanın yapısında bu eve dönüş ne rol oynuyor?
3. Elaine anılarında "en iyi arkadaşı" ve çocukluğunun
işkencecisi Cordelia tarafından rahat bırakılmamaktadır. Bütün
yırtıcı hayvanların saldırmak için bir nedeni vardır. Cordelia
Elaine'e eziyet etmekle ne kazanıyordu? Elian'in hangi
zaafiyeti onu Cordelia'ya karşı savunmasız bırakıyordu?
Elian'in olgunluk yıllarında neden önemli bir rol oynamaya devam
etti.
4. Eliane, Cordela ve üçüncü arkadaşları Grace'in anne
babalarından aldıkları terbiyenin kişilikleri üzerindeki önemini
tartışın. Kitabın bir yerinde Elian'in annesi ona, kendisine
eziyet eden arkadaşlarıyla bir arada bulunmasının gerekli olmadığını
söyler. Eliane'in annesi çocuğunun başına gelenlerden sorumlu
tutulabilir mi? Anne babaların çocuklararası çatışmaların
halledilmesinde ne rol oynamaları gerektiğini düşünüyorsunuz.? 5.
Kitabın başlarında Elain arkadaşı Carol tarafından yardan aşağı
inmemesi konusunda uyarılır. "Orada adamlar olabilir."
Bu uyarının önemini daha sonraki yarda olan gelişmeleri göz önünde
bulundurarak tartışın. Bu uyarı, bizim tehlikeyi
algılamamızdaki yetimiz hakkında ne anlatmaktadır. Atwood
başka hangi romanlarında kötülüğü ve bunun cinsiyet ile ilişkisini
irdelemektedir.
6. Sizce Elaine neden ressam oldu? Bunun önemi medir?
Sanatçılar hayat tecribelerini sanatçı olmayanlardan farklı bir
biçimde mi kullanıyorlar? 7. Atwood'un ana temaları önce
şiirlerinde irdeleniyor. Aşağıda onun 1966 yılında ödül
kazanan Elele Oyunu adlı şiir kitabından iki şiiri
bulacaksınız. Bu şiirler Kedi Gözü'nde nasıl geliştirilmiş?
Atwood hem şiir hem de nesir dalında başarılı olmuş nadir
yazarlardandır. Başkalarını tanıyor musunuz?
|
