Anil'in Hayaleti
 
Michael Ondatje


Anasayfaya
Eleştiri sayfasına


TOPLANTI TARİHİ
 : 4 Haziran 2003 Çarşamba..
İRDELENEN KİTAP:
  Anil'in Hayaleti - Michael Ondatje
GRUP DEĞERLENDİRMESİ : 4.4 
KATILANLAR          :
  Ayşen Eriz (Günün Oturum Yöneticisi), Arzu Yıldırım, Bahar Vardarlı, Nevcihan Oktar, Eren Arcan, Keriman Alp, Efser Kayral,   Deniz Şarman,   Aydan Musal, Aliye Moral

KİTAP ÜZERİNE  NOTLAR :

Savaşın Gerçek Nedeni Savaştı - Eren Arcan
Sri Lanka'da Dehşet - Nevcihan Oktar

Çalışma Soruları :


       Eren Arcan   Nevcihan Oktar   
 

Savaşın Gerçek Nedeni Savaştı
Anil’in Hayaleti
 

80 li yıllardan doksanlı yılların başlarına kadar Sri Lanka bir politik terör kıskacı içine girdi.  Ülke kuzeyde ayrılıkçı gerillar, güneyde hükümet karşıtı asiler ile hükümet  arasında  bir  savaş yaşandı.  Hükümet gerillaları ve asileri kontrol altına alabilmek için yasadışı yöntemlere başvurdu. Pek çok faili meçhul cinayet işlendi.   Yazara göre  “Sokaklar hala sokaktı halk hala halk.  Alış veriş yapıyorlardı, iş değiştiriyor, gülüyorlardı ama burada olanlarla kıyaslandığında en karanlık Yunan trajedyaları bile masum kalırdı.”   “ne ölünün ailesine bırakılmış bir iz vardı ne de düşmanın kim olduğuna dair bir bilgi.”  Savaşın gerçek nedeni savaştı... 

Anil Tissera Sri Lanka’dan adli tıp okumak üzere Amerika’ya gider.  Yıllar sonra iç savaşın cehenneme çevirdiği ülkesine kaybolan insanları araştırmak üzere İnsan Hakları sorumlusu olarak geri döner.  Kendisini hem ülkesine ait hem de kendisine yabancı olarak hissetmektedir.   

Sri Lanka ırkçı saldırılar, politik cinayetlerle kavrulmaktadır.  Yakılan insanlar, denize atılanlar, gizlenen sonra yeniden gömülen insanlar... Dünyanın pek çok yerinde yinelendiği gibi modern silah satıcısı ülkelerin ele geçirdiği terör  mekanizması... Toplu mezarlardan çıkan 17,000 ölü... 

Anil açısından etik nerede ?  Terör çarkı içinde telef olan yurttaşlarını sorguladığında karşısına çıkan Devletine olan bağlılığı mı; yoksa öz doğrularına olan bağlılığı mı?   Ondaatje “Kendisini ulusal çıkarlardan ayrıştırabilen kişi daha özgür ve belki de gerçeği bulgulamaya çok daha yakındır,” diyor. 

Gerçeğin pek çok yüzü var.  Sarhoş Doktor Gamini ne gerçekle ilgilenir ne politikayla.  Yalnızca ölüm aşamasında önüne gelen insanları kurtarır, kurtaramazsa sıradakine geçer.  Anil ile birlikte faili meçhul cinayetleri irdelemek üzere Sri Lanka’ya gönderilen  arkeolog Sarath “Gerçek, bir petrol gölünün  yanındaki  bir alev gibidir, yanlış zamanda öne sürülen gerçek, çok tehlikeli olabilir. Bazen adalet gerçeğin değil gücün yanındadır.” demektedir.   Anil ise batılı eğilimiyle gerçeği herşeyin üzerinde tutmaktadır.  Gerçeğin orada olduğuna, var olduğuna inanır ve ona göre bu gerçek, ortaya çıkarılmayı beklemektedır.  Ondaatje Yugoslavya, Güney Amerika, Afrika  gibi günümüzde pek çok bölgede gerçeğin maskelendiğini söylemektedir.    

Sarath, aldığı batı eğitim gereği herşeyin çözümlenebileceğine inanan Anil’e “Bir gerçeğin “arkeolojik”çevresini anlamanı istiyorum.  Yoksa, Galle Face Otelinde kalıp raporlar düzenleyen gazetecilere dönersin.  Yalancı bir empati ve suçlama.”

4. Haziran 2004

 

 

Sri Lanka'da Dehşet
Anil'in Hayaleti

 

Aşk, gerçek ve barış üzerine yazılmış bir kitap. Terör ve bunun insanlar üzerine etkileri, bunu yakından yaşamış bir toplum olan bize sanki ülkemizde yaşananları anlatıyor..

"Savaşın gerçek nedeni savaştı” “Savaşın gerçek gayesi savaş olmuştu” derken savaşın ve şiddetin yüzünü tüm gerçekliği ile ortaya koyuyor Micheal Ondaatje.Yolda çarmıha gerilmiş gibi çivilenen insanlar, kaybolanlar, Sri Lankadaki iç savaşta yaşanan vahşet ve dehşeti günlük  olaylar  gibi anlatması hikayeyi daha da etkileyici  yapıyor. 

“Anil’in Hayaleti’nde, Sri Lanka (Seylan) tarihinin en karanlık dönemini ve 1980’lerde yaşanan iç savaşı anlatırken o vahşetin içinde üç kişinin serüvenini izliyor. Hindistan’ın güney ucundaki, yüzyıllar boyunca kültürel gelişimlerin biçimlendirdiği Sri Lanka, yirminci yüzyılın sonlarına vahşi bir iç savaşla adım atmış, ülke kendi içinde paramparça olmuştur. Bu fırtının içine, Sri Lanka’da doğup büyümüş, İngiltere ve Amerika’da öğrenim görmüş bir genç kadın, Anil Tissera adım atar. Adada hüküm süren organize cinayet salgınının nereden kaynaklandığını araştırmak ve resmi makamlarla işbirliği yapmak üzere bir insan hakları derneği tarafından adaya gönderilen genç kadın, adli tıp antropologudur. Araştırmalar başlar. Birbirine düşman üç gurubun; hükümet güçlerinin, ayrılıkçı gerillaların ve onların karşıtlarının eylemleri, kitle kıyımlarıyla, cinayetlerle çözümsüzce sürüp gitmektedir. Cesetler bulunur. İskeletler çıkarılır. Bu keşifleri izleyense, aşk, aile, kimlik, bilinmeyen düşman, saklı geçmişi ortaya çıkarmak arzusu üzerine kurulmuş bir öyküdür. Sri Lanka’nın gizemli manzarasını ve antik uygarlığını fon alan Anil’in Hayaleti, yazarın şiirsel dilinin yanısıra bir serüven romanının sürükleyiciliğine de sahip
 

 

 
  Çalışma Soruları :

1-Kitap Guatemala’da kayıp kişileri aramak için araştırmalar yapan Anil’in (adli tıp antropologu) bunları araştırması ile başlar. Anil Sri Lanka’da (eski  Seylan) hüküm süren cinayetleri araştırmak için insan hakları derneği tarafından adaya gönderilmiştir.Ikinci sahne ise gerçek bir cinayet mahalliydi.  ”Budist mağara tapınakların en güzeliydi oymalar sanki duvarlardan balta ve bıçkılarla sökülmüş gibiydi.” S 20 . Bu iki sahne birbiriyle nasıl ilintilidir? 

2-Anil ismini nasıl almıştır? S 74-75 Bu bize Anili’in kişiliği hakkında nasıl bir bilgi veriyor? 

3-Anil’in adli tıp antropologu olması kitapta nasıl bir etki yaratıyor? 

-“Dervişlerin Korusu” bölümünde anlatılmak istenen nedir? Geçmiş ve gelecek nasıl bağıntılıdır? 

5-Savaşın insanlar üzerindeki nasıl anlatılmıştır? 

6-Anil’in Cullis ile ilişkisi ve de evliliği kitapta onun kişiliğini anlatmak açısından nasıl önemlidir? 

7-Anilin ‘HAYALETİ’ ne ya da kimdir? 

8-Anil,Sarath ve Gamini işleri yüzünden hayatlarını yaşayabiliyorlar mı? 

9- Sarth ve Gamini arsaındaki rekabet çocukluk yıllarına mı dayanıyoryoksa ikisinin de aynı kadını senmesine mi? 

10-Denizcinin ölümü için şöyle deniliyor.

“Bir zamanlar anlamın, korkudan ve acıdan kaçış için bir geçit olduğuna inanırdı. Ama siddeten zarar görenlerin dil yetilerinin ve mantıklarını kaybettiklerini gördü. Kendini korumak için son çare, duygulardan vazgeçmekti.” S62

“Savaşın gerçek nedeni savaştı” S 50

“Savaşın gerçek gayesi savaş olmuştu” S 106 

11-S 48 adları geçen kayıpların gerçek raporlardan alındığı kitabın sonunda açıklanıyor.  Başkanın suikastinin de geçeklerden alınıp sadece isminin değiştirildiği belirtiliyor.. Ondaatje'nin gerçek olaylar ve isimleri ifade etmesi hikayeye nasıl bir anlam yüklüyor? 

12-Yolda çarmıha gerilmiş gibi çivilenen Guesena, Yok olan insanlar, Kaybolan Anandanı karısı  Sri Lanka da yaşanan iç savaşı anlatmada  yaşanan vahşeti günlük olaylar gibi anlatması hikayeyi nasıl etkiliyor? 

13- Gamini agabeyi Sarath’ın cansız bedenini anlattığı sahne S 294-295 duygusal olarak okuyucuyu nasıl etkiliyor?  Kitaptaki gerçek kahraman kim?  Gamini mi? Sarath mı? 

14-“Mesafe” isimli bölümde Anada, tanrının gözlerini çizer. Bu dinsel seremoni bize gelecek için nasıl bir mesaj verir?

Başa Dön